Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους (Μποστ, 1960)

Μου το έστειλε οφίλος Δημήτρης TL.Έχω τα λευκώματα του Μποστ αλλά, αυτό το σκίτσο δεν το έχω δει. Ακόμα, ο Δημήτρης δεν μου είπε το ιστολόγιο που αναρτήθηκε_Κ.Κ.

http://sarantakos.files.wordpress.com/2012/02/mp600402.jpg

Ένα ακόμα σκίτσο του Μποστ θα παρουσιάσω σήμερα, ένα σκίτσο μάλλον σπάνιο πρέπει να πω. Σπάνιο επειδή είναι καρπός μιας ελάχιστα γνωστής συνεργασίας του Μέντη Μποσταντζόγλου: δημοσιεύτηκε το 1960 στην εφημερίδα Εμπρός, μια ιστορική εφημερίδα της Αθήνας (πρωτοεκδόθηκε το 1896) που εκείνη την περίοδο έβγαινε ως εβδομαδιαίο φύλλο, κάθε Σάββατο. Χωρίς να ισχυρίζομαι ότι έχω πλήρη εποπτεία της μποστικής βιβλιογραφίας, δεν έχω συναντήσει κάπου αναφορά στη συνεργασία του Μποστ με το Εμπρός, μόνο σε διαδικτυακές πηγές. Επιπλέον, στο άλμπουμ που εξέδωσε ο Μποστ τα Χριστούγεννα του 1960 (Το λέφκομά μου), με επιλογή από τα σκίτσα της χρονιάς, δεν συμπεριέλαβε κανένα από τα σκίτσα του Εμπρός, που άλλωστε ήταν πολύ λίγα αφού η τακτική συνεργασία του με την εφημερίδα κράτησε λίγο περισσοτερο από ένα μήνα. Ίσως η μη ανθολόγηση να είχε να κάνει με το κοπιράιτ.
Αλλά μακρηγόρησα με την εισαγωγή.
Λοιπόν, το σκίτσο δημοσιεύτηκε στο Εμπρός στις 2 Απριλίου 1960, εγκαινιάζοντας την τακτική (αλλά βραχύβια) συνεργασία του Μποστ με την εφημερίδα και έχει ως θέμα τα 115 εκατομμύρια μάρκα που είχε μόλις συμφωνήσει να καταβάλει η Γερμανία στην Ελλάδα ως αποζημιώσεις για τα θύματα της Κατοχής. (Ήταν ατομικές αποζημιώσεις, σε όσους Έλληνες υπέστησαν διώξεις «διά λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς ή αντιθέσεως προς την εθνικοσοσιαλιστική κοσμοθεωρία»). Το σκίτσο: Ο Μποστ παρουσιάζει τον Φραντς Γιόζεφ Στράους, τον γνωστό δεξιό Βαυαρό πολιτικό και αρχηγό του κόμματος CSU, με μια σακούλα γεμάτη μάρκα, ενώ μπροστά στο Αψιλίας μέλαθρον (που θυμίζει την παράγκα του Καραγκιόζη) τον υποδέχονται, βλοσυροί, η μαμα-Ελλάς με το σπασμένο δόρυ της, και ο «ένας αλλά Πειναλέων» γιος της. «Δεή δεή χρημάτων» φωνάζει η μαμα-Ελλάς, που είναι ίσως υπαινιγμός για χρηματοδότηση της ΔΕΗ από γερμανικά δάνεια. Σημειώνω ότι ο Στράους ήταν υπουργός Άμυνας της τότε Δυτικής Γερμανίας και γι’ αυτό φέρνει εκείνος τις πολεμικές αποζημιώσεις (και όχι ο υπουργός Οικονομικών Λ. Έρχαρτ).
Ο μονόλογος του Στράους είναι εξαιρετικό δείγμα ειρωνείας και σαρκασμού, που ξύνει πληγές που πριν από 50 χρόνια θα πονούσαν πολύ περισσότερο. Ξεκίνησα να το διαβάζω γελώντας και στο τέλος σχεδόν δεν άντεχα, αλλά ίσως να είμαι υπερευαίσθητος. Ταυτόχρονα, απηχεί την εμμονή του Μποστ για μαθηματικές πράξεις και λογαριασμούς. Μεταφέρω τον διάλογο (για να γκουγκλίζεται) χωρίς ανορθογραφίες:

Λάβε κόρη μου των μάρκων, πιάσε εκατομμυρίων,
διά να δεις ότι των Τζέρμαν είναι πράγματι κυρίων.
Σφάζουν, καίγουν πολεμώντες και σφοδρώς λεηλατούσι
πλην γνωρίζουν να πλερώνουν και τον λόγον των κρατούσι.
Όστις πήγεν από σφαίραν δέκα μάρκα να λαμβάνει,
ανά δέκα των ομήρων και σφαγέντες παρτιζάνοι,
δεκαπέντε να λαμβάνουν και να κάνουνε των τύχων
όστις έγλυφον με ζήλον συνθημάτων εις των τοίχων.
Κι όσοι λόγω αντιποίνων τους εθάψαν εις την γην
είκοσι στους συγγενείς του γράφει εις την διαταγήν.
Δι’ εκείνοι οι οποίους εβοήθησαν τον Γλέζον
πέντε μάρκα να λαμβάνουν κι όσοι έκρυπτον Εγγλέζων,
κι όσοι έκρυπτον Εβραίων, συλληφθέντες δυστυχώς,
ένα μάρκον δικαιούνται. Δεν μας φθάνουν ατυχώς.
Οι ακούγοντες Λονδίνον και σταλείς εις φυλακήν
6 μάρκα θα τους δίδω, λόγω σύμπτωσιν κακήν.
Δι’ αυτήν την εργασίαν μου πληρώνουν τον μιστό μου
φθάνουν και διά Καλαβρύτων και διά κάτοικοι Διστόμου.
Ας αρχίσουν πλησιάζων πρώτων των παλικαρίων,
όσοι έκειντο εις Μέρλιν και εις τόπον Χαϊδαρίων,
και μετά τυφεκισθέντες ας προσέλθουν και γδαρείς
ώστε άπαντων να γίνουν ευδαιμόνων και χαρείς.

Στην οδό Μέρλιν βρίσκονταν στην Κατοχή τα κρατητήρια της Γκεστάπο. Αν υπάρχει κάποια άλλη απορία, ρωτάτε στα σχόλια.
Για να μη στραβολαιμιάζετε, μεταγράφω και το κείμενο της μπορντούρας. Στον τύπο της εποχής είχαν πράγματι δημοσιευτεί φήμες ότι η Γερμανία ενδιαφέρεται για βάσεις στην Ελλάδα. Όσο για τους τελευταίους στίχους, βρίσκω πως έχουν μιαν ιδιότυπη επικαιρότητα. Να σημειώσω ότι το «όστεις» είναι ο μποστικός πληθυντικός της αρχαίας αντωνυμίας «όστις» -οι κοινοί θνητοί λέγαν «οίτινες».

Πάρε ταύτα να διανείμεις και προσέχων μην τα χάσεις
μέσα είναι περικλείων κι ο «αέρας» διά τας βάσεις
αν κι οι βάσεις διαδίδω ότι δεν μας ενδιαφέρουν
κι έτσι λέγων ησυχάζουν κι όλοι των Ελλήνων χαίρουν.
Κάνε διανομήν δικαίαν εις απάντων των παθών
ώστε φθάνοντες να είναι, να μην έχουμε λαθών
δώσε και των δοσιλόγων να χαρούν κι αυτοί ολίγον
και αν έχουν αποθάνει να τα λάβουν των συζύγων
και στα Τάγματ’ Ασφαλείας τους υπέροχους τσολιάδαι
που εσκόρπισαν των ρίγων σαν παρήλαυνον τετράδαι
πλήρεις σφρίγους, πλήρεις θάρρους κυνηγώντες των εχθρών
όστεις φώναζαν «πεινάω» κι όλον ήθελαν να τρων.

Πώς μου ήρθε να παρουσιάσω σήμερα το σκίτσο αυτό; Το σκέφτηκα τυχαία, επειδή χτες το βράδυ άκουσα, σε κάποιο δελτίο ειδήσεων, μια γνωστή παρουσιάστρια να αγανακτεί για τα καινούργια καψώνια γερμανικής εμπνεύσεως και να αναρωτιέται μήπως πρέπει και η Ελλάδα να αρχίσει να διεκδικεί, για αντιπερισπασμό, τις πολεμικές αποζημιώσεις. Θυμίζω πάντως πως για τις γερμανικές αποζημιώσεις έχουμε ξανασυζητήσει στο ιστολόγιο: εδώ υπάρχει απόσπασμα από το βιβλίο του Χάγκεν Φλάισερ (με αναφορά και στα 115 εκατ. μάρκα του 1960) και εδώ μια πιο πρόσφατη συζήτηση (τώρα προσέχω ότι το άρθρο μου εκείνο, κατά μεγάλη σύμπτωση, επαναλαμβάνει στο τέλος τον τίτλο του σκίτσου  του Μποστ: οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους).

Δημοσιεύτηκε από τον kavvathas

Δημοσιογράφος, εκδότης,παρατηρητής γεγονότων, (πρώην)οδηγός αγώνων. Πάντα χειριστής ανεποπτέρων, αεροπλάνων και ελικοπτέρων -Journalist, publisher, (ex)racing & rally driver. Pilot (glider, plane + helicopter) Η δραστηριότητα του Κώστα Καββαθά στο χώρο της έντυπης δημοσιογραφίας ξεκίνησε το 1959 από το περιοδικό «Ταχύτης», που είχε ως αντικείμενό του τους αγώνες αυτοκινήτου. Eκδόθηκε για λίγο καιρό από την «Ecurie Eρμής», έναν από τους παλαιότερους συλλόγους φίλων της Αυτοκίνησης που ιδρύθηκαν στην Ελλάδα. Το 1963 ξεκίνησε η συνεργασία του με την εφημερίδα «Μεσημβρινή», στην οποία κράτησε τη στήλη του αυτοκινήτου για τρία περίπου χρόνια. Το 1966 δούλεψε στο εβδομαδιαίο περιοδικό επικαιρότητας «Άλφα», το πρώτο στα εγχώρια χρονικά του Τύπου που, στην ύλη του, είχε σελίδες αφιερωμένες στο αυτοκίνητο. Λίγο αργότερα χρονολογείται η πρώτη προσπάθεια να εκδόσει δικό του περιοδικό, με τον Γιάννη Μπαρδόπουλο, το «Τροχοί+Δρόμοι», η οποία όμως διακόπηκε λίγο πριν το τυπογραφείο!Από την πρώτη απόπειρα σώζονται λίγες φωτογραφίες, τις οποίες θα μπορέσετε να δείτε όταν το Ιστολόγιο γίνει, επιτέλους, portal. Μετά από σύντομο πέρασμα από το «Νέο Αυτοκίνητο» των αδελφών Αντώνη και Μιχάλη Γρατσία, εντάχθηκε στο επιτελείο του περιοδικού «Αuto Eξπρές» του Σπύρου Γαλαίου, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1967. Σύντομα ανέλαβε τη θέση του αρχισυντάκτη, διαδεχόμενος τον Κυριάκο Κορόβηλα. Τον Οκτώβριο του 1970 ίδρυσε, με τη σύζυγό του Σοφία, το περιοδικό «4ΤΡΟΧΟΙ» και, όπως ήταν λογικό, έριξε εκεί το βάρος της αρθρογραφίας του. Παρ' όλα αυτά βρήκε χρόνο να γράφει στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Επίκαιρα», που όλοι οι παλιοί γνωρίζουν και που θεωρείται –ακόμη και σήμερα που εκδόθηκε ένα με τον ίδιο τίτλο- ως το καλύτερο του είδους που εκδόθηκε ποτέ στην Ελλάδα. Τα άρθρα του Κ.Κ. στα "Ε" θα συμπεριληφούν σύντομα και σε αυτό το ιστολόγιο. Άρθρα του δημοσιεύτηκαν επίσης στην εφημερίδα «Το Βήμα» από το 1991 ως το 1998, καθώς και για ένα ...μικρό διάστημα(!) στην «Καθημερινή», μία άλλη ιστορία, που επίσης θα μπορέσετε να απολαύσετε εδώ σαν μία σπαρταριστή (στηγελοιότητά της) "κωμωδία". Σήμερα, εκτός από τα περιοδικά των «Τεχνικών Εκδόσεων», ο Κώστας Καββαθάς αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα», από το πρώτο της φύλλο. Στο ενεργητικό του συμπεριλαμβάνονται -μέχρι στιγμής- δύο βιβλία: «Porsche, ο άνθρωπος και τα αυτοκίνητα» του Richard von Frankenberg, που μετέφρασε στα ελληνικά το 1972 μαζί με δύο ακόμη συναδέλφους του και «Το βιβλίο του Πραγματικού Οδηγού». Τα κείμενά του, έντονα συναισθηματικά, περιέχουν σχεδόν τα πάντα: περιγραφές από διεθνείς κι ελληνικούς αγώνες, ιστορίες από τα παλιά χρόνια του αυτοκινήτου, συνεντεύξεις από σημαντικά στελέχη αυτοκινητοβιομηχανιών και συμπεράσματα από τις εξαντλητικές δοκιμές των εκάστοτε νέων μοντέλων, κοινωνική κριτική και σχόλια για τα καλώς ή τα κακώς κείμενα της χώρας και των ανθρώπων της. Στα πρώτα χρόνια των «4Τροχών» έγραφε και τεχνικά άρθρα, καθώς και "συμβουλές" για την ασφαλή και ασφαλή και γρήγορη οδήγηση. Με το πέρασμα των δεκαετιών όμως αφ' ενός το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε από την τεχνολογία στα ζαντολάστιχα και αφ΄ετέρου άλλοι, ικανότεροι ανέλαβαν (μικρός Νίνης, Έλλη Κοκκίνου, γελοτοποιός του αυτοκράτορα κλπ) και ο Κ.Κ. αποφάσισε πως, αρκετά με τα "τεχνικά άρθρα" που, άλλοστε, δεν γίνονται καταληπτά από τον "ανθό" της ελληνικής νεολαίας -έτσι όπως τον κατάντησαν οι ανεπάγγελτοι "πολιτικοί". Το 2009 ο Κώστας Καββαθάς συμπλήρωσε 50 χρόνια δημοσιογραφικήςςς και 40 εκδοτικής ζωής αν και η τελευταία δεν είναι ακριβώς όπως την οραματιζόταν για λόγους που αναφέρονται σε άλλες σελίδες του ιστολογίου…

6 σκέψεις σχετικά με το “Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους (Μποστ, 1960)

  1. Πολύ καλό,
    πάντα επίκαιρος και πάντα σωστός ο Μποστ καυτηριάζοντας τα κακώς κειμενα μέσα από τα σκίτσα του….

    Μου αρέσει!

  2. Εγω θα προτεινα, ο Αρχων του ιστολογιου, των δρομων και των αιθερων, να φιλοξενησει αρθρο – η ακομα καλυτερα προσωπικη συνεντευξη που θα παρει ο ιδιος – του ΓραντΜαστερ Καργακου, για το θεμα των πολεμικων αποζημιωσεων και την μειοδοτικη σταση της «κυβερνησης» του Γκολουμ.
    Θα ηταν διδακτικο νομιζω……….

    Μου αρέσει!

  3. Γνωστή εξαφανίστρια άρχισε νά αγανακτεί γιά τά καψώνια γερμανικής εμπνεύσεως καί αναρωτιώταν μήπως ή Ελλάδα θά έπρεπε νά διεκδικεί τίς πολεμικές αποζημιώσεις ;;.. Κ.Κ πές μας, στά αλήθεια πιστεύεις πώς μπορεί νά γίνει κάτι τέτοιο ;.. Είναι δυνατόν ;.. Από ποιόν ;.. Γιατί, πρίν λίγο καιρό, εκείνος πού μάς έλεγε μέ στόμφο ότι »θά διαπραγματευθούμε μέ τό πιστόλι πάνω στό τραπέζι», έκανε τήν πάπια όταν τού τό έβαλαν στόν κ@λο.. Μόνο άν ό Παπαnobody θυμώσει καί μέ ύφος Τσάκ Νόρις τραβήξει τό δικό του πιστόλι γιά νά απαιτήσει.. Αρκεί νά είναι προσεκτικός.. Μή σκίσει κανένα καλσόν..
    Προ’ι’δρυτικός

    Μου αρέσει!

  4. Από συγγενή έμαθα πως αυτές οι αποζημιώσεις τσεπόθηκαν από τους πολιτικούς. Δηλαδή ο ίδιος που τον είχαν πάρει ως ‘σκλαβο-εργάτη’ στην Γερμανία, δεν την έλαβε αν και την δικαιούτω.

    Μου αρέσει!

  5. Αν θυμάμαι καλά απο το γυμνάσιο σχεδόν 40 χρόνια πριν, κανείς δεν θα μπερδευόταν απο το «όστεις». Ίσως αυτό να είναι και η ειδοποιός διαφορά. Οι νέοι σήμερα (νέοι που θα μπορούσαν να συμμετέχουν σε κομματικές νεολαίες, 30 και βάλε) δεν μπορούν να διαβάσουν Παπαδιαμάντη.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: