Στρατιωτικός χαιρετισμός σε μινωικά ειδώλια

ΚΥΘΗΡΑ Τα ευρήματα από το πρώτο γνωστό εκτός Κρήτης μινωικό ιερό κορυφής

Μία καλή είδηση για να ξεκινήσετε την Κυριακή σας._Κ.Κ.

Της ΝΙΝΕΤΤΑΣ ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία

Μια ευσεβής γυναίκα, ανεβαίνοντας παραμονές του Δεκαπενταύγουστου στον Αγιο Γεώργιο στο Βουνό στα Κύθηρα, βρήκε ένα χάλκινο μινωικό ειδώλιο το οποίο παρέδωσε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο των Αθηνών.

Η ανασκαφή του Γιάννη Σακελλαράκη στον Αγιο Γεώργιο στο Βουνό πάνω από τον Αβλέμονα στα Κύθηρα Η ανασκαφή του Γιάννη Σακελλαράκη στον Αγιο Γεώργιο στο Βουνό πάνω από τον Αβλέμονα στα Κύθηρα Η γυναίκα αυτή, που πιθανόν «δεκαπέντιζε», δηλαδή τηρούσε το κυθηριώτικο έθιμο της διαμονής πριν από τον Δεκαπενταύγουστο σε ένα από τα τρία μοναστήρια του νησιού, τα Μιρτίδια, την Αγία Ελεούσα και την Αγία Μόνη, ή «φωτολογούσε», άναβε δηλαδή τα καντήλια, κράτησε την ανωνυμία της κατά την παράδοση αυτού του ευρήματος. Εικάζεται από την κίνησή της ότι ήταν γυναίκα μιας κάποιας μόρφωσης και κοινωνικής τάξης. Η παράδοση του αρχαίου πρέπει να έγινε μεταξύ 1915 και 1916 γιατί έχει διπλοκαταλογογραφηθεί στα εισερχόμενα του Μουσείου.

Το χάλκινο αυτό μινωικό ειδώλιο (ύψους 0,07 μ.) είναι το πρώτο εύρημα που ουσιαστικά έδειξε την ύπαρξη του μινωικού ιερού κορυφής στον Αγ. Γεώργιο στο Βουνό. Το 1916 ανέβηκε στον Αγ. Γεώργιο ο Γ. Σωτηρίου μαζί με τον Κυθήριο Σπ. Στάθη. Τότε, επισημάνθηκε αρχαιολογικά η ύπαρξη του ιερού κορυφής αλλά όχι και η σημασία του, όπως σημειώνει ο Γιάννης Σακελλαράκης στο βιβλίο του «Κύθηρα: Το μινωικό ιερό κορυφής στον Αγιο Γεώργιο στο Βουνό. Τα προανασκαφικά και η ανασκαφή», που εκδόθηκε πρόσφατα, μετά το θάνατό του. Η σημαντική αυτή προϊστορική θέση υποδείχθηκε το 1992 στον Γιάννη Σακελλαράκη από το φίλο του συλλέκτη Αδωνι Κύρου, γνωστό για τις πεζοπορίες του και τις τεράστιες γνώσεις του στην αρχαιολογία.

Μέχρι τότε ο Αγ. Γεώργιος στο Βουνό παρέμενε αυτό που «ήταν και πριν από χιλιάδες χρόνια, σημείο προσανατολισμού για τους παραπλέοντες ναυτικούς και ασφαλώς εξίσου σημαντικός τόπος λατρείας». Γιατί «ήταν πάμπολλοι κατά καιρούς Κυθήριοι προσκυνητές που ανηφόριζαν από τον Αυλαίμονα, το Καστρί, αλλά και από άλλα μέρη στον Αγ. Γεώργιο στο Βουνό».

Η αρχαιολογική έρευνα που ακολούθησε σ’ αυτό το ύψωμα (335 μ.) έφερε στο φως «ένα ασύλητο, σε πλήρη αφάνεια μινωικό ιερό κορυφής, το μόνο γνωστό εκτός της Κρήτης τεκμηριωμένο ανασκαφικά, καθιστώντας τη θέση αυτή από τις σημαντικότερες του Αιγαίου», σύμφωνα με τον ανασκαφέα. Ακόμη και η ύπαρξη του χριστιανικού ναού δείχνει τη διαχρονική λατρευτική χρήση του κατά τη διάρκεια της μεσαιωνικής περιόδου.

Τι δουλειά όμως έχει ένα μινωικό ιερό σε ένα νησί της Πελοποννήσου;

Ο αρχαιολόγος δίνει μια ερμηνεία: «Το νησί των Κυθήρων, αποκομμένο από τον κορμό της Πελοποννήσου, αποτελούσε από τα προϊστορικά μέχρι και τα νεώτερα χρόνια, με το ασφαλές αγκυροβόλιο που διέθετε στον κόλπο του Αγ. Νικολάου (Αυλαίμονα), κομβικό σημείο στο Αιγαίο, στη διακίνηση ανθρώπων, ιδεών και αγαθών». Η θέση είναι μοναδικής στρατηγικής σημασίας για την εποπτεία του θαλάσσιου χώρου από την Πελοπόννησο μέχρι την Κρήτη.

«Τα Κύθηρα φαίνεται πολύ παλιότερα, τη δεύτερη χιλιετία π.Χ., ήταν το μήλο της έριδος μεταξύ Πελοποννήσου και Κρήτης. Μέχρι περίπου τα μέσα της δεύτερης χιλιετίας π.Χ. τα Κύθηρα ήταν μια σημαντική μινωική αποικία».

Σε απόσταση λίγων μέτρων από τον Αγ. Γεώργιο υπάρχει και ο ναός της Παναγιάς Αγ. Νικολάου. Η ανασκαφή έγινε σε οκτώ άνδηρα και ανάμεσα στους δύο ναούς όπου υπήρχε μυκηναϊκή επίχωση. «Η μινωική λατρεία εντοπίστηκε σε όλα τα άνδηρα από Βορρά ώς το Νότο, τόσο στο πλατύτερο και γι’ αυτό ευνοϊκότερα διαμορφωμένο χώρο του Ανδηρου 2, όσο και στα στενότερα νοτιότερα άνδηρα, φυσικά όχι με την ίδια ένταση», αναφέρει συμπερασματικά ο ανασκαφέας. Κι επειδή ο χώρος είχε διαχρονική χρήση, τα μινωικά αντικείμενα βρέθηκαν μέσα σε κοιλότητες του βράχου. Οσο για τα μινωικά στρώματα, ήταν ακριβώς κάτω από το επιφανειακό στρώμα σε όλο το μήκος της πλαγιάς. Βρέθηκαν τράπεζες προσφορών, ομοιώματα αρχιτεκτονικών οικοδομημάτων και 84 μινωικά ειδώλια, γυναικεία και ανδρικά, πολλά ζωόμορφα (βοοειδή, πουλιά, ελάφια, σκορπιοί), πλήθος ελασμάτων, ένα σε σχήμα ποδιού, φαλλοί, αγγεία πόσης και αποθηκευτικά, όπως και ρυτά. Εχουν επίσης βρεθεί τμήματα κοχλιαρίων, ένα μάλιστα ενεπίγραφο. Και φυσικά διάφοροι τοίχοι.

Από όλα αυτά, μεγάλη σημασία αποδίδεται στο πλήθος των μινωικών ειδωλίων, κάτι που αποκαλύπτει ότι εκεί ήταν ένα σπουδαίο ιερό υπερτοπικού χαρακτήρα. «Αν σκεφθείς πως όλα τα γνήσια μινωικά ειδώλια που υπάρχουν σήμερα σ’ όλο τον κόσμο είναι μόνο 150, αντιλαμβάνεσαι πόσο σημαντικό είναι το ιερό των Κυθήρων στο οποίο βρέθηκαν 86 ειδώλια», μας είπε η αρχαιολόγος Εφη Σακελλαράκη, η οποία έχει μελετήσει τα μινωικά ειδώλια του Αιγαίου και έχει εκδώσει ειδικό τόμο.

Την ρωτήσαμε για την ερμηνεία της στάσης που έχουν κυρίως τα ανδρικά ειδώλια με το δεξί χέρι σηκωμένο, σαν να αποδίδουν τιμές σε μια ανωτέρα αρχή. Από την αρχαιοτάτη αυτή στάση προέρχεται πιθανότατα και ο σημερινός στρατιωτικός χαιρετισμός. «Η στάση αυτή είναι του «αποσκοπείν». Πρόκειται για μια χαρακτηριστική στάση των μινωικών ειδωλίων. Οι λατρευτές δείχνουν έτσι να προσπαθούν να κρυφτούν από τη λάμψη του θείου που προβάλλει εμπρός τους».

Την ίδια στάση έχουν και μερικά γυναικεία ειδώλια, όταν δεν απεικονίζονται με τα χέρια σταυρωμένα στον κορμό. Η κ. Σακελλαράκη έχει ήδη στα σκαριά ειδική μελέτη για τα ειδώλια των Κυθήρων, τα οποία θεωρεί έναν μεγάλο αρχαιολογικό πλούτο για την ιστορία του προϊστορικού Αιγαίου και φυσικά για τη μακραίωνη ιστορία του νησιού. *

Δημοσιεύτηκε από τον kavvathas

Δημοσιογράφος, εκδότης,παρατηρητής γεγονότων, (πρώην)οδηγός αγώνων. Πάντα χειριστής ανεποπτέρων, αεροπλάνων και ελικοπτέρων -Journalist, publisher, (ex)racing & rally driver. Pilot (glider, plane + helicopter) Η δραστηριότητα του Κώστα Καββαθά στο χώρο της έντυπης δημοσιογραφίας ξεκίνησε το 1959 από το περιοδικό «Ταχύτης», που είχε ως αντικείμενό του τους αγώνες αυτοκινήτου. Eκδόθηκε για λίγο καιρό από την «Ecurie Eρμής», έναν από τους παλαιότερους συλλόγους φίλων της Αυτοκίνησης που ιδρύθηκαν στην Ελλάδα. Το 1963 ξεκίνησε η συνεργασία του με την εφημερίδα «Μεσημβρινή», στην οποία κράτησε τη στήλη του αυτοκινήτου για τρία περίπου χρόνια. Το 1966 δούλεψε στο εβδομαδιαίο περιοδικό επικαιρότητας «Άλφα», το πρώτο στα εγχώρια χρονικά του Τύπου που, στην ύλη του, είχε σελίδες αφιερωμένες στο αυτοκίνητο. Λίγο αργότερα χρονολογείται η πρώτη προσπάθεια να εκδόσει δικό του περιοδικό, με τον Γιάννη Μπαρδόπουλο, το «Τροχοί+Δρόμοι», η οποία όμως διακόπηκε λίγο πριν το τυπογραφείο!Από την πρώτη απόπειρα σώζονται λίγες φωτογραφίες, τις οποίες θα μπορέσετε να δείτε όταν το Ιστολόγιο γίνει, επιτέλους, portal. Μετά από σύντομο πέρασμα από το «Νέο Αυτοκίνητο» των αδελφών Αντώνη και Μιχάλη Γρατσία, εντάχθηκε στο επιτελείο του περιοδικού «Αuto Eξπρές» του Σπύρου Γαλαίου, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1967. Σύντομα ανέλαβε τη θέση του αρχισυντάκτη, διαδεχόμενος τον Κυριάκο Κορόβηλα. Τον Οκτώβριο του 1970 ίδρυσε, με τη σύζυγό του Σοφία, το περιοδικό «4ΤΡΟΧΟΙ» και, όπως ήταν λογικό, έριξε εκεί το βάρος της αρθρογραφίας του. Παρ' όλα αυτά βρήκε χρόνο να γράφει στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Επίκαιρα», που όλοι οι παλιοί γνωρίζουν και που θεωρείται –ακόμη και σήμερα που εκδόθηκε ένα με τον ίδιο τίτλο- ως το καλύτερο του είδους που εκδόθηκε ποτέ στην Ελλάδα. Τα άρθρα του Κ.Κ. στα "Ε" θα συμπεριληφούν σύντομα και σε αυτό το ιστολόγιο. Άρθρα του δημοσιεύτηκαν επίσης στην εφημερίδα «Το Βήμα» από το 1991 ως το 1998, καθώς και για ένα ...μικρό διάστημα(!) στην «Καθημερινή», μία άλλη ιστορία, που επίσης θα μπορέσετε να απολαύσετε εδώ σαν μία σπαρταριστή (στηγελοιότητά της) "κωμωδία". Σήμερα, εκτός από τα περιοδικά των «Τεχνικών Εκδόσεων», ο Κώστας Καββαθάς αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα», από το πρώτο της φύλλο. Στο ενεργητικό του συμπεριλαμβάνονται -μέχρι στιγμής- δύο βιβλία: «Porsche, ο άνθρωπος και τα αυτοκίνητα» του Richard von Frankenberg, που μετέφρασε στα ελληνικά το 1972 μαζί με δύο ακόμη συναδέλφους του και «Το βιβλίο του Πραγματικού Οδηγού». Τα κείμενά του, έντονα συναισθηματικά, περιέχουν σχεδόν τα πάντα: περιγραφές από διεθνείς κι ελληνικούς αγώνες, ιστορίες από τα παλιά χρόνια του αυτοκινήτου, συνεντεύξεις από σημαντικά στελέχη αυτοκινητοβιομηχανιών και συμπεράσματα από τις εξαντλητικές δοκιμές των εκάστοτε νέων μοντέλων, κοινωνική κριτική και σχόλια για τα καλώς ή τα κακώς κείμενα της χώρας και των ανθρώπων της. Στα πρώτα χρόνια των «4Τροχών» έγραφε και τεχνικά άρθρα, καθώς και "συμβουλές" για την ασφαλή και ασφαλή και γρήγορη οδήγηση. Με το πέρασμα των δεκαετιών όμως αφ' ενός το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε από την τεχνολογία στα ζαντολάστιχα και αφ΄ετέρου άλλοι, ικανότεροι ανέλαβαν (μικρός Νίνης, Έλλη Κοκκίνου, γελοτοποιός του αυτοκράτορα κλπ) και ο Κ.Κ. αποφάσισε πως, αρκετά με τα "τεχνικά άρθρα" που, άλλοστε, δεν γίνονται καταληπτά από τον "ανθό" της ελληνικής νεολαίας -έτσι όπως τον κατάντησαν οι ανεπάγγελτοι "πολιτικοί". Το 2009 ο Κώστας Καββαθάς συμπλήρωσε 50 χρόνια δημοσιογραφικήςςς και 40 εκδοτικής ζωής αν και η τελευταία δεν είναι ακριβώς όπως την οραματιζόταν για λόγους που αναφέρονται σε άλλες σελίδες του ιστολογίου…

2 σκέψεις σχετικά με το “Στρατιωτικός χαιρετισμός σε μινωικά ειδώλια

  1. Πολλά χρόνια πριν, όταν ο φίλος μου Γιωργος Γραμματικάκης μου …έδινε σημασία, είχα τη τιμη να συναντήσω τον Γιάννη Σακελλαράκη στις Αρχάνες. Μιλήσαμε ώρες για τη δουλειά του εκεί και αλλού στη Κρήτη. Με δοδομένο το «ψώνιο» μου για την προϊστορία, άρχισα να διαβάζω ότι υπήρχε για την περίόδο απ’ τον 9ο μέχρι τον 20ο αιώνα προ της ημερομηνίας μας.
    Ακόμα θυμάμαι με συγκίνηση την επίσκεψη μου στο βιβλιοπωλείο «Καρδαμίτσα» και την αγορά πάνω από …30 τόμων Ελλήνων και ξένων ερευνητών για αυτούς τους αιώνες. Η Κα Καρδαμίτσα (καλή της η μνήμη) τα ‘χασε με την …παραγγελιά μου!…
    Υ.Γ, Δε χάνω άρθρο της Κας Ρασιά στην «Ε»
    Υ.Γ 1. Αύριο οι εργαζόμενοι στην «Ε» κάνουν απεργία. Ξέρω ότι έχουν να πληρωθούν τρεις μήνες αλλά, η αναστολή της κυκλοφορίας της εφημερίδας, είν αι η χαρά των μεγαλολαμόγιων.
    Είναι κρίμα που η Κα Μάνια Τεγοπούλου δεν ακούει αυτούς που πρέπει.

    Μου αρέσει!

  2. Τώρα από τί προέρχεται ο σημερινός στρατιωτικός χαιρετισμός, άσε Δάσκαλε, σε λίγο θα λέμε και εκείνο το ανεκδιήγητο «αποδίδεις τιμή στο εθνόσημο» που μας έλεγαν και μας…
    —————————
    Για τα υπόλοιπα θα συμφωνήσω στο θέμα της «Ε» και θα μείνω εκεί.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: