Απ’ εδώ και πέρα που;

 

Επίκαιρα τ. 596, 03/01/1980

 

«Θα ήθελα μια κοινωνία χωρίς αυτοκίνητα και αεροπλάνα. Nα μπορώ να κυκλοφορώ στις πλατείες, να παρακολουθώ παραστάσεις θεάτρων, απαγγελίες ποιημάτων, να επικοινωνώ με τους συνανθρώπους μου. Αυτή θα ήταν η ιδανική κοινωνία για μένα…».

Άμεση η αντίδραση του τεχνοκράτη. «Αυτά είναι ουτοπίες. Ο άνθρωπος πρέπει να χρησιμοποιεί μηχανές, να χτίζει, να κινείται με αυτοκίνητα, να χρησιμοποιεί αεροπλάνα Αυτό που εσύ ονομάζεις καταστροφή, εγώ ονομάζω εξέλιξη. Τίποτα δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτο»

Και οι δύο έσφαλαν πηγαίνοντας στα άκρα, αποπροσανατολίζοντας όσους τους άκουγαν.

Από τη μία στείροι τεχνοκράτες απ’ την άλλη κουλτουριασμένοι . Μαύρα ή άσπρα. Άνθρακας ή πυρηνικοί σταθμοί. Γαϊδούρια ή αυτοκίνητα. Ποτέ δεν ακούστηκαν οι προτάσεις μιας νέας γενιάς επιστημόνων που προσπαθούν (και καταφέρνουν) να παντρέψουν την τεχνολογική εξέλιξη με την προστασία του περιβάλλοντος (παράδειγμα η απορρύπανση του Τάμεση). Η ανθρωπότητα δεν μπορεί να επιστρέψει στα γαϊδουράκια για τον απλό λόγο ότι τα 10(;) δισεκατομμύρια, που θα αποτελούν τον πληθυσμό του πλανήτη έχουν ήδη σοβαρά προβλήματα επιβίωσης για να μπορούν να θρέψουν και τα συμπαθή τετράποδα.

Καλώς ή κακώς οι κοινωνίες εξελίχτηκαν όπως εξελίχτηκαν. Το «μπετόν» ήταν επακόλουθο των πληθυσμιακών πλημμύρων που κάλυψαν τις πόλεις του 20ου αιώνα. Το αυτοκίνητο, το αεροπλάνο, η διάσπαση του ατόμου, η εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας έπρεπε να ’ρθουν, γιατί είναι τμήματα της εξέλιξης.

Άκουγα πρόσφατα κάποιον που ευχόταν να μην υπήρχαν τα αεροπλάνα για να μην πέφτουν και σκοτώνεται ο κόσμος! Ο σκοταδισμός του μεσαίωνα είναι παρών. Κάψτε τους αδελφούς Ράιτ, σταυρώστε τους Άρμστρονγκ και Γκαγκάριν. Γκρεμίστε τον ISS γιατί υπάρχει φόβος να πέσει στο κεφάλι «αθώων ανθρώπων». Εξαφανίστε το αυτοκίνητο γιατί ρυπαίνει και σκοτώνει. Ποτέ δεν αναζητήθηκε ο πραγματικός υπεύθυνος, που είναι ο άνθρωπος πίσω από το σχεδιαστήριο, το τιμόνι, το συνεργείο. Σε χώρες σαν τη δική μας, οι λαμαρίνες πήραν ανθρώπινες διαστάσεις και είδαμε «αυτοκίνητα δολοφόνους» να κινούνται σε «δρόμους καρμανιόλες» και να διασχίζουν «φονικά πέταλα»

Οι κυβερνήτες των ευρωπαϊκών χωρών αλλά και οι κυβερνήσεις των χωρών του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου ποντάρουν στο αυτοκίνητο και στη βιομηχανία του.

Επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων έγιναν ή θα γίνουν μέσα στα επόμενα χρόνια στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, τη Γαλλία, την Αγγλία, τη Δυτική Γερμανία.

Τα κέντρα ερευνών των βιομηχανιών εργάζονται ασταμάτητα για τη σχεδίαση, εξέλιξη και τελειοποίηση μικρότερων αυτοκινήτων, με οικονομικούς κινητήρες, με άψογη αεροδυναμική, με μικρό βάρος, αναρτήσεις που θα εξασφαλίζουν μεγάλο βαθμό ενεργητικής ασφαλείας και πλαίσια που θα προφυλάσσουν- λόγω της σχεδίασής τους- περισσότερο από τα παλιά σιδερικά σε περίπτωση ατυχήματος.

Η δεκαετία του ’70 και τα γεγονότα της λειτούργησαν καταλυτικά στην εξέλιξη. Οι πανίσχυρες οικονομοπολιτικές ενώσεις έφαγαν τα περιττά μπιχλιμπίδια και άφησαν το αυτοκίνητο στην πραγματική του μορφή: ένα μέσο μεταφοράς για τους πολίτες της Γης που τους επιτρέπει να κινούνται γρήγορα και με ασφάλεια από το ένα μέρος στο άλλο χωρίς να καταστρέψουν, χωρίς να σπαταλούν (σε σύγκριση με το τι καταναλώνουν).

Και το δικαίωμα της αυτοκίνησης κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει. Το έχουν ή το επιζητούν οι πολίτες της Γαλλίας αλλά και της Τσεχοσλοβακίας, της Βρετανίας αλλά και της Βουλγαρίας, της Ιταλίας αλλά και της Ιαπωνίας, της Τουρκίας και της Φινλανδίας, των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης.

Σωστό… Υπάρχουν χώρες με πολίτες που δεν έχουν να φάνε, τη στιγμή που σε άλλες η βενζίνη ξοδεύεται για ταξίδια στις Μπαχάμες.

Πάντα υπήρχαν.

Και πάντα θα υπάρχουν. Προσπάθεια των νέων τεχνοκρατών δεν είναι να εξαφανίσουν τις διαφορές αλλά να τις ελαττώσουν.

Μ’ αυτήν την αρχή ξεκίνησαν σοβαρές έρευνες στα μέσα της δεκαετίας με στόχο την ανακάλυψη νέων πηγών ενεργείας για νέους τρόπους αυτοκίνησης.

Οι νέοι επιστήμονες ερευνούν τις δυνατότητες των κινητήρων υδρογόνου, fuel cells, των μιγάδων κινητήρων βενζίνης- συσσωρευτών, των στροβίλων, των αμιγών ηλεκτροκινητήρων, χωρίς βέβαια να απομακρύνονται από την προσπάθεια του παλιού καλού κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Κανείς, από το Ντιτρόιτ μέχρι το Τολιάτιγκραντ, από το Μπαλινκούρ μέχρι το Μλαντά Μποντεσλάβ, από το Τορίνο μέχρι το Τόκιο, δεν σκέπτεται πως η εποχή της αυτοκίνησης θα τερματιστεί. Πως θα αλλάξει μορφή ναι, αλλά, πως θα εξαφανιστεί… Αυτό είναι αποκλειστικό προνόμιο μιας περίεργης ιντελινγκέντσιας που ευδοκιμεί ιδιαίτερα σε μεσογειακά κλίματα όπου υπάρχει άφθονος χρόνος για χάσιμο.

Δυό τάσεις παρουσιάστηκαν αμέσως μετά το σόκ του ’73. Η μιά ήθελε να κατασκευαστούν μικρά «φτωχά» αυτοκίνητα, σαν τα Ιζέτα, τα Γκογκομόμπιλ και τα Μέσερσμιτ που έκαναν την εμφάνισή τους αμέσως μετά τον πόλεμο και που πολλοί Έλληνες θυμούνται καλά

Η άλλη ήθελε μικρά αυτοκίνητα φορτωμένα με «αξεσουάρ» κάθε μορφής και είδους. Λιτότης με πολυτέλεια, κραύγαζαν οι διαφημίσεις στις εφημερίδες και την τηλεόραση, παρασύροντας ακόμα πιο βαθιά στο σκοτάδι της άγνοιας τον καταναλωτή.

Όπως ήταν φυσικό, το απληροφόρητο αγοραστικό κοινό έκανε την εκλογή του: Διάλεξε… την πολυτέλεια αδιαφορώντας για την ανεπάρκεια των οργάνων ελέγχου, από τα λάστιχα και τα φρένα μέχρι τις αναρτήσεις και το βάρος. Για μια στιγμή φάνηκε ότι η Ευρώπη (για την Αμερική αρνούμαι να μιλήσω!) βάδιζε σταθερά στο δρόμο του αρχοντοχωριατισμού στις μεταφορές. Μιά ψεύτικη ευφορία κατέλαβε κοινό και κατασκευαστές μέχρι τη Μάχη της Τεχεράνης, την πιο σημαντική- για τις διεθνείς εξελίξεις- ημέρα των τελευταίων 30 χρόνων.

Η πτώση του καθεστώτος του σάχη και η άνοδος στην εξουσία του Χομεϊνί, δεν ήταν ένα απλό πολιτικο- στρατιωτικό γεγονός ούτε ένα ξέσπασμα θεοκρατισμού, όπως πολλοί προσπαθούν να μας κάνουν να πιστέψουμε.

Τα γεγονότα στην Περσία ήταν (και είναι) το μεγάλο χέρι που γύρισε μια σελίδα ανοιγμένη για χιλιάδες χρόνια.

Στον πολιτικό τομέα απέδειξε πως τα κίττυ χωκ και τα μιντγουέη είναι άχρηστα μπροστά στην αποφασιστικότητα ενός λαού (και του ηγέτη του).

Στον τεχνολογικό τομέα απόδειξε πόσο εύθραυστη ήταν (και είναι) η παλιά τεχνολογία του «δυτικού και του ανατολικού» κόσμου, πόσο ανόητα, μυωπικά ήταν προσκολλημένη στο πετρέλαιο και πόσο εύκολο ήταν να τιναχτεί στον αέρα.

Ακόμη λειτούργησε σαν μηχανισμός προειδοποίησης, που ο στριγγός του ήχος ακούστηκε παντού: από τα σιωπηλά ψηλοτάβανα δωμάτια του Γουάιτχωλ μέχρι τους βαριά διακοσμημένους διαδρόμους του Κρεμλίνου και από τους κλινικούς διαδρόμους του Λάνγκλυ στην Βιρτζίνια μέχρι τον Λευκό Οίκο και τα άλλα κέντρα αποφάσεων όπου και αν βρίσκονταν.

Οι παλιές αντιλήψεις ήταν νεκρές. Η εποχή της αφθονίας είχε τελειώσει. Το παιγνίδι του κρυφτού πίσω από νομικίστικα παραβάν είχε πεθάνει. Οι Πέρσες σημάδευαν τον δρόμο για το στένεμα που οδηγούσε στον 21ο αιώνα. Οι Αμερικάνοι έπρεπε να ξεχάσουν τα θηλαστικά τους, οι Ευρωπαίοι έπρεπε να σφίξουν τις ζώνες τους, οι χώρες του Τρίτου κόσμου έπρεπε να πάρουν τη θέση που δικαιωματικά τους ανήκε.

Ξαφνικά, το αυτοκίνητο και η αυτοκίνηση δεν ήταν πια όπως παλιότερα.

Είχε αρχίσει να παρουσιάζεται ηθικό πρόβλημα!

Και το πρόβλημα αυτό μπορούσε να λυθεί με δύο τρόπους (για να εξαφανιστεί ούτε λόγος).

Ο ένας ήταν η… επιστροφή στις ρίζες, που αναφέραμε στην αρχή. Οι χλαμύδες και τα γαϊδούρια και οι ασθένειες που θα ακολουθούσαν λόγω κοπριάς. Ο άλλος ήταν η έρευνα και εξέλιξη για περισσότερο ανθρώπινα, λιγότερο σπάταλα, περισσότερο ασφαλή μέσα μεταφορών. Ο ένας ήταν η επιστροφή της τεχνολογίας των κινητήρων μερικές δεκάδες χρόνια πίσω, έτσι που, με τους χαμηλούς ρυθμούς περιστροφής και τις μεγάλες διαδρομές των εμβόλων να γίνει δυνατή μια μικρή μείωση της κατανάλωσης. Ο άλλος ήταν η «σμίκρυνση» των κινητήρων και η ελαχιστοποίηση των αποδόσεων. Τελικά ακολουθήθηκε ο δεύτερος δρόμος σε συνδυασμό με μια σοβαρή προσπάθεια για τη μείωση του βάρους των αυτοκινήτων.

Τίποτα όμως δεν έκανε μεγαλύτερη εντύπωση στους παρατηρητές των τεχνολογικών εξελίξεων από την εισβολή των ηλεκτρονικών στα αυτοκίνητα (και στα αεροπλάνα). Η υπόσχεση για τη συνεχή μείωση του κόστους των μικροκυκλωμάτων (αληθινή) σε συνδυασμό με τις άπειρες δυνατότητες που προσφέρουν έκανε τους κατασκευαστές να στραφούν προς τα εκεί.

Είναι σίγουρο ότι μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, η επανάσταση που άρχισε το 1977-78 θα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και οι μικροϋπολογιστές θα ελέγχουν τα όργανα… ελέγχου, τις αναφλέξεις, τα συστήματα ψεκασμού καυσίμου (τα καρμπυρατέρ θα εξαφανιστούν), τα κυκλώματα πέδησης, επιτάχυνσης, μέγιστης ταχύτητας, βελτιώνοντας έτσι την κατανάλωση του οποιουδήποτε καυσίμου θα χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητα της δεκαετίας του ’80.

Πέρα απ’ αυτό διαγράφεται λαμπρό το μέλλον των εναλλακτικών κινητήρων που σημαντικότερος απ’ όλους είναι ο κινητήρας υδρογόνου.

Σύντομα τα τεχνικά προβλήματα θα λυθούν και το αυτοκίνητο, στη σημερινή του ή σε κάποια προηγμένη μορφή, θα εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά μας.

Τότε όμως δεν θα μολύνει, δεν θα καταστρέφει, αλλά απλώς θα μεταφέρει, κάτι που φαίνεται να ξεχάστηκε θαμμένο κάτω από τόννους χειρόγραφα με «σημασία» και «προβληματισμό».

Τη μεταφορά, τη δυνατότητα της επίσκεψης, της ανταλλαγής προϊόντων τη χρειάζονται και τη θέλουν όλοι οι άνθρωποι. Τα αυτοκίνητα της δεκαετίας του ’80 θα την προσφέρουν πενήντα φορές καλύτερα από τα αυτοκίνητα της δεκαετίας της Αλλαγής, της δεκαετίας του ’70.

Για το 1990 και το2000;

Δεν ξέρω.

Εύχομαι μόνο το προνόμιο της αυτοκίνησης να το έχουν όλοι οι άνθρωποι της γης. Είτε με αυτοκίνητα, είτε με ατομικές πτητικές συσκευές.

Μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορούν να επισκέπτονται άλλους τόπους και να επικοινωνούν με άλλους ανθρώπους.

Αν το προνόμιο της αυτοκίνησης χαθεί, τότε οι άνθρωποι θα αιχμαλωτιστούν από μια τεράστια οθόνη τηλεόρασης που θα μιλάει, θα ακούει και θα βλέπει. Και τότε το «1984» δεν θα είναι ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας αλλά μια απάνθρωπη πραγματικότητα.

(Φωτογραφία χωρίς λεζάντα)

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΒΑΘΑΣ

 

 

 

Δημοσιεύτηκε από τον kavvathas

Δημοσιογράφος, εκδότης,παρατηρητής γεγονότων, (πρώην)οδηγός αγώνων. Πάντα χειριστής ανεποπτέρων, αεροπλάνων και ελικοπτέρων -Journalist, publisher, (ex)racing & rally driver. Pilot (glider, plane + helicopter) Η δραστηριότητα του Κώστα Καββαθά στο χώρο της έντυπης δημοσιογραφίας ξεκίνησε το 1959 από το περιοδικό «Ταχύτης», που είχε ως αντικείμενό του τους αγώνες αυτοκινήτου. Eκδόθηκε για λίγο καιρό από την «Ecurie Eρμής», έναν από τους παλαιότερους συλλόγους φίλων της Αυτοκίνησης που ιδρύθηκαν στην Ελλάδα. Το 1963 ξεκίνησε η συνεργασία του με την εφημερίδα «Μεσημβρινή», στην οποία κράτησε τη στήλη του αυτοκινήτου για τρία περίπου χρόνια. Το 1966 δούλεψε στο εβδομαδιαίο περιοδικό επικαιρότητας «Άλφα», το πρώτο στα εγχώρια χρονικά του Τύπου που, στην ύλη του, είχε σελίδες αφιερωμένες στο αυτοκίνητο. Λίγο αργότερα χρονολογείται η πρώτη προσπάθεια να εκδόσει δικό του περιοδικό, με τον Γιάννη Μπαρδόπουλο, το «Τροχοί+Δρόμοι», η οποία όμως διακόπηκε λίγο πριν το τυπογραφείο!Από την πρώτη απόπειρα σώζονται λίγες φωτογραφίες, τις οποίες θα μπορέσετε να δείτε όταν το Ιστολόγιο γίνει, επιτέλους, portal. Μετά από σύντομο πέρασμα από το «Νέο Αυτοκίνητο» των αδελφών Αντώνη και Μιχάλη Γρατσία, εντάχθηκε στο επιτελείο του περιοδικού «Αuto Eξπρές» του Σπύρου Γαλαίου, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1967. Σύντομα ανέλαβε τη θέση του αρχισυντάκτη, διαδεχόμενος τον Κυριάκο Κορόβηλα. Τον Οκτώβριο του 1970 ίδρυσε, με τη σύζυγό του Σοφία, το περιοδικό «4ΤΡΟΧΟΙ» και, όπως ήταν λογικό, έριξε εκεί το βάρος της αρθρογραφίας του. Παρ' όλα αυτά βρήκε χρόνο να γράφει στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Επίκαιρα», που όλοι οι παλιοί γνωρίζουν και που θεωρείται –ακόμη και σήμερα που εκδόθηκε ένα με τον ίδιο τίτλο- ως το καλύτερο του είδους που εκδόθηκε ποτέ στην Ελλάδα. Τα άρθρα του Κ.Κ. στα "Ε" θα συμπεριληφούν σύντομα και σε αυτό το ιστολόγιο. Άρθρα του δημοσιεύτηκαν επίσης στην εφημερίδα «Το Βήμα» από το 1991 ως το 1998, καθώς και για ένα ...μικρό διάστημα(!) στην «Καθημερινή», μία άλλη ιστορία, που επίσης θα μπορέσετε να απολαύσετε εδώ σαν μία σπαρταριστή (στηγελοιότητά της) "κωμωδία". Σήμερα, εκτός από τα περιοδικά των «Τεχνικών Εκδόσεων», ο Κώστας Καββαθάς αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα», από το πρώτο της φύλλο. Στο ενεργητικό του συμπεριλαμβάνονται -μέχρι στιγμής- δύο βιβλία: «Porsche, ο άνθρωπος και τα αυτοκίνητα» του Richard von Frankenberg, που μετέφρασε στα ελληνικά το 1972 μαζί με δύο ακόμη συναδέλφους του και «Το βιβλίο του Πραγματικού Οδηγού». Τα κείμενά του, έντονα συναισθηματικά, περιέχουν σχεδόν τα πάντα: περιγραφές από διεθνείς κι ελληνικούς αγώνες, ιστορίες από τα παλιά χρόνια του αυτοκινήτου, συνεντεύξεις από σημαντικά στελέχη αυτοκινητοβιομηχανιών και συμπεράσματα από τις εξαντλητικές δοκιμές των εκάστοτε νέων μοντέλων, κοινωνική κριτική και σχόλια για τα καλώς ή τα κακώς κείμενα της χώρας και των ανθρώπων της. Στα πρώτα χρόνια των «4Τροχών» έγραφε και τεχνικά άρθρα, καθώς και "συμβουλές" για την ασφαλή και ασφαλή και γρήγορη οδήγηση. Με το πέρασμα των δεκαετιών όμως αφ' ενός το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε από την τεχνολογία στα ζαντολάστιχα και αφ΄ετέρου άλλοι, ικανότεροι ανέλαβαν (μικρός Νίνης, Έλλη Κοκκίνου, γελοτοποιός του αυτοκράτορα κλπ) και ο Κ.Κ. αποφάσισε πως, αρκετά με τα "τεχνικά άρθρα" που, άλλοστε, δεν γίνονται καταληπτά από τον "ανθό" της ελληνικής νεολαίας -έτσι όπως τον κατάντησαν οι ανεπάγγελτοι "πολιτικοί". Το 2009 ο Κώστας Καββαθάς συμπλήρωσε 50 χρόνια δημοσιογραφικήςςς και 40 εκδοτικής ζωής αν και η τελευταία δεν είναι ακριβώς όπως την οραματιζόταν για λόγους που αναφέρονται σε άλλες σελίδες του ιστολογίου…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: